İSTANBUL'DAN AYRILIŞI
--------------------------------------------------------------------------------
Hayatını tehlikede gören Sultan Mehmed Vahidüddin, İstanbul'daki işgal kuvvetleri komutanına baş vurarak başka bir yere naklini istedi. 17 Kasım 1922 sabahı canından daha çok sevdiği ülkesinden Malaya isimli bir İngiliz zırhlısı ile ayrılmak zorunda kalan Sultan Mehmed Vahidüddin'in içi kan ağlıyordu. Tek tesellisi vatan topraklarının kısmen de olsa kurtulmuş olmasıydı.
Ayrılırken saraydaki paha biçilmez hazinelerden hiçbirine, hatta kendi özel mülkü olan mallara bile dokunmadı. Beş parasız denebilecek bir şekilde yola çıktı. Önce Malta'ya, daha sonra Hicaz'a gitti. Sultan Mehmed Vahidüddin, Hicaz'da bulunduğu sıralarda Mısır ve Suudi Arabistan'dan hilafetle ilgili bir çok teklif aldı.
Kendisine hilafete sahip çıkması durumunda rahat bir yaşam vaad ediliyordu. Ancak Sultan Mehmed Vahidüddin, atalarının soyunu inkar etmeyecek kadar dirayetli bir yapıya sahipti. Memleketinin aleyhine olacak davranışlardan hayatı boyunca kaçınmıştı. Böyle bir teklifi kabul etmesi mümkün değildi.
Mekke'de bir süre kaldıktan sonra İtalya'nın San Remo şehrine giderek vefatına kadar orada kaldı. Şehzadelik günlerinden tanıştığı devrin İtalya Kralı, Sultan Mehmed Vahidüddin'e istediği bir köşkte oturabileceğini bildirdi. Ancak aldığı cevap çok netti:
"Haşmetlü Kral Hazretlerine şükranlarımızı arz ederiz. Gösterdikleri incelik ve civanmertliğe hayranım. Fakat taşıdığım 'Müslümanların Halifesi' ünvanı böyle bir yardımı kabul etmeye engeldir.
Oysa çok zor günler geçiriyor, bazı geceler aç bile kaldığı oluyordu. Ancak Sultan Mehmed Vahidüddin, bu durum da bile kendi durumunu düşünmüyor, ziyaretine gelen herkese Türkiye'de neler olup bittiğini soruyordu. Aldığı güzel haberlerden sonra verdiği cevap her zaman aynıydı:
"Saray ve saltanat yıkılmış ne çıkar, vatan ve millet kurtuldu ya."
Başına gelen olaylarla ilgili hiç kimseye karşı en ufak bir kin duymayan Sultan Mehmed Vahidüddin'e Başyaveri Avni Bey bir gün çok ilginç bir soru yöneltti.
"Efendimiz, bir gün vatana muzaffer olarak dönersiniz, Mustafa Kemal'i ne yaparsınız?"
Soruyu duyunca ilk önce gözlerini kapadı ve bir süre sonra cevap verdi:
"Atam Yavuz Sultan Selim Han Hazretleri, İranlılarla Harp etmek üzere yola çıkmıştı. Yol pek uzun olduğu için askerler çok sıkıntı çekmişlerdi. Sonunda Yavuz Sultan Selim Han'ı öldürüp sefer sıkıntısından kurtulmak istediler. İçlerinden biri atıldı, padişahı kendisinin öldüreceğini söyledi. Yolun bir tarafına gizlendi. Bu sırada Yavuz Sultan Selim Han at üzerinde büyük bir heybet ve ihtişamla geliyordu. Bu aslan gibi yiğit padişahı gören fedai onu öldürmeye kıyamadı. Silahını yere çalarak saklandığı yerden çıktı. Gözyaşlarıyla yalvarmaya başladı:
'Padişahım, beni öldür! Bunu hak ettim. Çünkü ben seni öldürmeye karar vermiştim.'
Yavuz Sultan Selim Han, fedainin haline acımıştı.
'Haydi git, seni affettik' dedi.
'Bizi öldürecek kadar cesaret gösteren bir yiğide her zaman ihtiyacımız var.' Ceddim Yavuz Sultan Selim Han, o askeri nasıl affettiyse, ben de Mustafa Kemal'i affederdim. Ordularımın Mustafa Kemal gibi bir yiğide ihtiyacı olduğundan affeder, millet hizmetine gönderirdim."
